Regionaal Archief Zutphen

Archieven van de gemeenten Brummen, Lochem en Zutphen

Zoeken door alles

Informatiebladen

15.jpg

Doop-, trouw- en begrafenisboeken (voortaan afgekort tot DTB-boeken) zijn de meestgebruikte bronnen voor voorouderonderzoek vóór het jaar 1811 toen in de meeste Nederlandse gemeenten de burgerlijke stand werd ingevoerd. Anders dan de akten van geboorte, huwelijk en overlijden van ná 1811 zijn de DTB-boeken minder systematisch ingedeeld en bewaard, minder goed leesbaar en minder betrouwbaar van inhoud. Naast de DTB-boeken wordt vaak een vierde administratie tot deze soort bron gerekend, namelijk de lidmatenboeken. Deze boeken worden in het informatieblad Lidmatenboeken behandeld.

Dit informatieblad behandelt de DTB-boeken tot 1811. De begrippen boek en register worden hier door elkaar gebruikt.

  1. Herkomst
  2. Doopboeken
  3. Trouwboeken
  4. Begraafboeken
  5. Overzicht DTB's uit de gemeenten Brummen, Lochem en Zutphen
  6. Kerkelijke grenzen
  7. Toegangen
  8. Valkuilen bij het onderzoek
  9. Internet
  10. Literatuur en websites

1. Herkomst

De DTB-boeken zijn opgemaakt door de kerkelijke gemeenschappen (parochies of gemeenten). De eerste algemeen geldende regels voor het invoeren en inrichten van de DTB-boeken werden vastgesteld bij het Concilie van Trente en dateren van 1563. Pas na een aantal jaren werden in de regio Zutphen DTB-boeken ingericht. Het oudste register dateert van 1582 en betreft de Nederduits-Gereformeerde Gemeente Lochem. Vanaf 1772 was de koster verplicht kopieën van de boeken bijhouden, de zogenaamde contraboeken.

In 1811, bij de invoering van de burgerlijke stand, moesten de DTB-boeken worden ingeleverd bij de burgerlijke gemeenten. De registers werden beschouwd als retroacta (voorlopers) van de akten van de burgerlijke stand. Nog steeds staan de DTB-boeken bekend onder de benaming RBS (= retroacta burgerlijke stand). Overigens werden lang niet alle boeken overgedragen. Tot op heden berusten sommige boeken nog in de kerkelijke archieven.

In 1919 moesten de boeken door de gemeenten worden overgebracht naar het Rijksarchief in Gelderland (het huidige Gelders Archief te Arnhem). Daar werden ze geïnventariseerd en kregen ze een nummer (RBS-nummer). Door het steeds beter inrichten van de gemeentelijke archiefdepots is het sinds een aantal jaren mogelijk om de DTB-boeken te vervreemden van het Gelders Archief. Aangevuld met de exemplaren die altijd in de kerkelijke archieven zijn blijven berusten, beschikt het RAZ daarom over een grote collectie originele DTB-registers.

2. Doopboeken

In de doopboeken staan de namen van de dopelingen, ouders en getuigen vermeld. Veruit de meeste doopboeken uit de regio Zutphen zijn van gereformeerde origine. Dopen en huwen kon officieel alleen in de gereformeerde kerk. Doopboeken van katholieken komen daarom veel minder vaak voor en zijn vaak ook van jongere datum. Hetzelfde geldt voor de doopregisters van andere religies. Vooral voor de 17e-eeuwse boeken geldt dat ze meerdere administraties bevatten. Zo komt de combinatie doop- en huwelijksinschrijvingen en lidmatenadministratie in één boek regelmatig voor.

3. Trouwboeken

De trouwboeken bevatten in ieder geval de namen van bruid en bruidegom. Soms staan de namen van de wederzijdse ouders en getuigen vermeld en soms de woonplaatsen van bruid en bruidegom. Naast trouwregisters kunnen er ook registers van ondertrouw zijn. Deze zijn te herkennen aan de drie kruisen of strepen in de marge ter bevestiging van de huwelijksaankondiging op de drie zondagen voorafgaande aan de huwelijksvoltrekking. Net als de doopboeken geldt voor de trouwboeken in Gelderland dat ze een algemene functie hebben.

Proclamaties van huwelijken en de voltrekking van het huwelijk mocht alleen plaatsvinden in de gereformeerde kerken. Trouwboeken uit de 16e eeuw zijn in de regio Zutphen zeldzaam. De oudste boeken zijn vaak in combinatie aangelegd met de doop- en lidmatenregistratie. Trouwen voor de magistraat kon vanaf de 17e eeuw. Per 1 oktober 1795 werd het burgerlijk huwelijk ingevoerd ("trouwboeken van huwelijkscommissarissen").

4. Begraafboeken

In de begraafregisters staan de namen van de overledenen en de datum van begrafenis. Deze datum wijkt meestal niet veel af van de datum van overlijden. Daarnaast staat soms vermeld de naam van de partner en ouders en wat aanvullende gegevens zoals de kosten voor de begrafenis. De registers van de gereformeerde kerk hebben een algemene functie omdat de andere kerkgenootschappen pas aan het begin van de 19e eeuw een eigen begraafplaats kregen. Wel zijn er incidenteel door de andere kerkelijke gemeenschappen eigen overlijdensregisters bijgehouden. De begraafboeken in de regio Zutphen zijn incidenteel aangelegd vanaf de 17e eeuw, maar systematisch vanaf de 2e helft van de 18e eeuw.

5. Overzicht DTB’s uit de gemeenten Brummen, Lochem en Zutphen

B=begraven; D=dopen; G=geboorten; L=lidmaten; O=overlijden; T=trouwen; GA= Gelders Archief; RAZ= Regionaal Archief Zutphen

Overzicht DTB’s uit de gemeenten Brummen, Lochem en Zutphen
GemeenteKerk/overheidInhoudPeriodeBewaarplaatsScanArchief en inv.nr.
Almen Gereformeerd DTL 1607-1707 RAZ ja 5069-30
Almen Gereformeerd DT 1707-1771 RAZ ja 5064-776
Almen Gereformeerd D 1772-1811 RAZ ja 5064-777
Almen Gereformeerd D (contra) 1772-1811 RAZ ja 5064-778
Almen Gereformeerd T (contra) 1772-1811 RAZ ja 5064-779
Almen Gereformeerd BO 1742-1810 RAZ ja 5064-780
Almen Gereformeerd BO 1810-1811 RAZ ja 5064-781
Almen Gereformeerd O 1775-1776 RAZ ja 5064-781a
Almen Burg. overheid T 1796-1811 RAZ ja 5064-782
Almen Burg. overheid O 1806-1811 RAZ ja 5064-783
Brummen Gereformeerd D 1793-1857 RAZ ja 2015-47
Brummen Gereformeerd T 1772-1857 RAZ ja 2015-53
Brummen Gereformeerd DTBL 1652-1695 RAZ ja 2069-357
Brummen Gereformeerd D 1708-1735 RAZ ja 2069-358
Brummen Gereformeerd D 1735-1750 RAZ ja 2069-359
Brummen Gereformeerd D 1750-1776 RAZ ja 2069-360
Brummen Gereformeerd D 1776-1793 RAZ ja 2069-361
Brummen Gereformeerd D 1794-1811 RAZ ja 2069-362
Brummen Gereformeerd D (contra) 1772-1793 RAZ ja 2069-363
Brummen Gereformeerd T 1708-1735 RAZ ja 2069-364
Brummen Gereformeerd T 1735-1763 RAZ ja 2069-365
Brummen Gereformeerd T 1763-1811 RAZ ja 2069-366
Brummen Gereformeerd B 1742-1772 RAZ ja 2069-367
Brummen Gereformeerd B 1772-1792 RAZ ja 2069-368
Brummen Gereformeerd B 1792-1806 RAZ ja 2069-369
Brummen Gereformeerd B 1806-1811 RAZ ja 2069-370
Brummen Burg. overheid O 1806-1818 RAZ ja 2069-371
Brummen Burg. overheid T 1796-1811 GA nee -
Eerbeek RK DT 1697-1733 RAZ ja 2069-379
Eerbeek RK DTO 1757-1804 RAZ ja 2069-380
Eerbeek RK DTO 1804-1811 RAZ ja 2069-381
Gorssel Gereformeerd DTL 1642-1692 RAZ ja 5049-48
Gorssel Gereformeerd DT 1691-1734 RAZ ja 5064-784
Gorssel Gereformeerd D 1734-1771 RAZ ja 5064-785
Gorssel Gereformeerd D 1772-1811 RAZ ja 5064-786
Gorssel Gereformeerd D (contra) 1772-1855 RAZ nee 5049-50
Gorssel Gereformeerd TL 1734-1771 RAZ ja 5049-49
Gorssel Gereformeerd T 1772-1818 RAZ ja 5064-787
Gorssel Burg. overheid T 1796-1811 RAZ ja 5064-788
Hall Gereformeerd D 1650-1745 RAZ ja 2069-372
Hall Gereformeerd D 1744-1811 RAZ ja 2069-373
Hall Gereformeerd D (contra) 1772-1811 RAZ ja 2069-374
Hall Gereformeerd TL 1650-1745 RAZ ja 2016-z.n.
Hall Gereformeerd T 1744-1810 RAZ ja 2069-375
Hall Gereformeerd T (contra) 1772-1810 RAZ ja 2069-376
Hall Gereformeerd O 1738-1791 RAZ ja 2069-377
Hall Gereformeerd O 1791-1811 RAZ ja 2069-378
Kring van Dorth Burg. overheid T 1796-1805 RAZ ja 5064-789
Kring van Dorth Burg. overheid T (bijlagen) 1803-1810 RAZ ja 5064-790
Laren Gereformeerd DTL 1684-1771 RAZ ja 1097-1021
Laren Gereformeerd D 1772-1811 RAZ ja 1097-1022
Laren Gereformeerd D (contra) 1772-1811 RAZ ja 1097-1023
Laren Gereformeerd T (contra) 1772-1811 RAZ ja 1097-1024
Laren Gereformeerd BO 1742-1794 RAZ ja 1097-1025
Laren Gereformeerd BO 1790-1805 RAZ ja 1097-1026
Laren Gereformeerd BO 1806-1811 RAZ ja 1097-1027
Laren Burg. overheid T (joden) 1783 RAZ ja 1097-1028
Laren Burg. overheid T 1796-1811 RAZ ja 1097-1029 t/m 1031
Laren Burg. overheid T (extracten) 1796-1802 RAZ ja 1097-1032
Laren Burg. overheid T (contra) 1804-1809 RAZ ja 1097-1033
Laren Burg. overheid T (contra) 1810-1811 RAZ ja 1097-1034
Laren Burg. overheid O 1796-1811 RAZ ja 1097-1037
Laren Burg. overheid B 1806-1811 RAZ ja 1097-1038
Lochem Gereformeerd DT 1582-1598 RAZ ja 1100-1070
Lochem Gereformeerd DT 1608-1623 RAZ ja 1047-43
Lochem Gereformeerd DTL 1665-1696 RAZ ja 1047-2
Lochem Gereformeerd D 1698-1717 RAZ ja 1047-37
Lochem Gereformeerd D 1717-1767 RAZ ja 1100-1071
Lochem Gereformeerd D 1768-1811 RAZ ja 1100-1072
Lochem Gereformeerd T 1698-1723 RAZ ja 1100-1074
Lochem Gereformeerd T 1723-1833 RAZ ja 1100-1075
Lochem Gereformeerd B 1781-1826 RAZ ja 1100-1076
Lochem Gereformeerd BO 1796-1811 RAZ ja 1100-1077
Lochem Joods G 1788-1823 RAZ ja 1100-1078
Lochem Burg. overheid T (joden) 1776-1793 RAZ ja 1100-1079
Lochem Burg. overheid T 1796-1788 RAZ ja 1100-1080
Lochem Burg, overheid T 1798-1811 RAZ ja 1100-1081
Lochem Burg. overheid T (bijlagen) 1796-1810 RAZ ja 1100-1082
Lochem Burg. overheid O 1796-1811 RAZ ja 1100-1083
Verwolde Burg. overheid B 1807-1811 RAZ ja 1097-1035
Verwolde Burg. overheid O 1745-1799 RAZ ja 1097-1036
Warnsveld Gereformeerd DT 1668-1682 RAZ ja 3004-108
Warnsveld Gereformeerd D 1677-1698 RAZ ja 3004-109
Warnsveld Gereformeerd D 1698-1771 RAZ ja 3004-110
Warnsveld Gereformeerd D (contra) 1772-1852 RAZ nee 3004-111
Warnsveld Gereformeerd T (contra) 1772-1847 RAZ nee 3004-117
Warnsveld Gereformeerd DTL 1698-1771 RAZ ja 3029-1693
Warnsveld Gereformeerd D 1772-1811 RAZ ja 3029-1694
Warnsveld Gereformeerd T 1772-1813 RAZ ja 3029-1695
Warnsveld Gereformeerd BO 1742-1809 RAZ ja 3029-1696
Warnsveld Burg. overheid T 1796-1811 RAZ ja 3029-1697
Warnsveld Burg. overheid O 1806-1811 RAZ ja 3029-1698
Zutphen Gereformeerd D 1608-1621 RAZ ja 0403-1873
Zutphen Gereformeerd D 1622-1646 RAZ ja 0403-1874
Zutphen Gereformeerd D 1647-1673 RAZ ja 0403-1875
Zutphen Gereformeerd D 1674-1699 RAZ ja 0403-1876
Zutphen Gereformeerd D 1700-1725 RAZ ja 0403-1877
Zutphen Gereformeerd D 1726-1754 RAZ ja 0403-1878
Zutphen Gereformeerd D 1755-1781 RAZ ja 0403-1879
Zutphen Gereformeerd D 1782-1788 RAZ ja 0403-1880
Zutphen Gereformeerd D 1788-1799 RAZ ja 0403-1881
Zutphen Gereformeerd D 1800-1811 RAZ ja 0403-1882
Zutphen Gereformeerd T 1600-1651 RAZ ja 0403-1885
Zutphen Gereformeerd T 1651-1659 RAZ ja 0403-1886
Zutphen Gereformeerd T 1659-1682 RAZ ja 0403-1887
Zutphen Gereformeerd T 1683-1710 RAZ ja 0403-1888
Zutphen Gereformeerd T 1710-1730 RAZ ja 0403-1889
Zutphen Gereformeerd T 1730-1751 RAZ ja 0403-1890
Zutphen Gereformeerd T 1751-1775 RAZ ja 0403-1891
Zutphen Gereformeerd T 1776-1790 RAZ ja 0403-1892
Zutphen Gereformeerd T 1791-1811 RAZ ja 0403-1893
Zutphen Gereformeerd B [1] 1750-1804 RAZ ja 0403-1894
Zutphen Gereformeerd B [1] 1805-1811 RAZ ja 0403-1895
Zutphen Gereformeerd B [2] 1750-1770 RAZ ja 0403-1897
Zutphen Gereformeerd B [2] 1771-1811 RAZ ja 0403-1898
Zutphen Waals D 1687-1810 RAZ ja 0403-1900
Zutphen Waals T 1689-1808 RAZ ja 0403-1901
Zutphen Ev.-Luthers DO 1674-1811 RAZ ja 0403-1902
Zutphen Ev.-Luthers D 1674-1817 RAZ nee 0065-389
Zutphen Ev.-Luthers D 1800-1892 RAZ ja 0065-390
Zutphen Ev.-Luthers T 1796-1811 RAZ ja 0403-1903
Zutphen Doopsgezind G 1771-1809 RAZ ja 0403-1904
Zutphen RK DT 1717-1750 RAZ ja 0403-1905
Zutphen RK DT 1750-1799 RAZ ja 0403-1906
Zutphen RK DO 1755-1800 RAZ ja 0403-1907
Zutphen RK D 1800-1811 RAZ ja 0403-1908
Zutphen Burg. overheid T 1659-1796 RAZ ja 0403-1909
Zutphen Burg. overheid T 1796-1800 RAZ ja 0403-1910
Zutphen Burg. overheid T 1801-1805 RAZ ja 0403-1911
Zutphen Burg. overheid T 1806-1811 RAZ ja 0403-1912
Zutphen Burg. overheid T (bijlagen) 1804-1811 RAZ nee 0403-1913
Zutphen Burg. overheid T (afkond.) 1796-1798 RAZ nee 0403-1915
Zutphen Burg. overheid T 1796-1798 RAZ ja 0403-1916
Zutphen Burg. overheid O 1806-1811 RAZ ja 0403-1917

[1] betreft de Sint Walburgiskerk en Broederenkerk.  [2] betreft de Nieuwstadskerk.

6. Kerkelijke grenzen

Omdat de DTB's opgemaakt zijn door de kerkelijke overheden zijn voor onderzoek niet de burgerlijke gemeenten maar de kerkelijke gemeenten bepalend. Gaandeweg de 16e en 17e eeuw werden die grenzen vastgesteld. In de loop van de tijd werden zij ook wel eens gewijzigd. In de onderstaande tabel wordt per plaats verwezen naar de kerkelijk gemeente waartoe men behoorde of waar men doorgaans kerkte.

Plaatsen met bijbehorende kerkelijke gemeente
PlaatsKerkelijke gemeente
Ampsen Lochem
Barchem Lochem
Bosheurne Lochem
Brummen tot 1626 gecombineerd met Hall
Coldenhove Hall
Cortenoever Brummen
Eefde Warnsveld
Eerbeek Hall
Empe Brummen
Epse Deventer
Exel Lochem
Dochteren (Groot- en Klein-) Lochem
Hall tot 1626 gecombineerd met Brummen
De Hoven Brummen
Kring van Dorth Bathmen
Langen Lochem
Laren tot 1684 bij Lochem
Leuvenheim Brummen
Nettelhorst Lochem
Oeken Hall, Voorst
Oolde tot 1684 bij Lochem daarna bij Laren
Rhienderen Brummen
Tonden Hall, Voorst
Verwolde tot 1684 bij Lochem daarna bij Laren
Voorstonden Brummen, Hall
Warnsveld Warnsveld
Zutphen Zutphen
Zwiep Lochem

7. Toegangen

Zoeken in de DTB-boeken kan op verschillende manieren:

  • Bij het Gelders Archief zijn de in het verleden gemaakte klappers ("blauwe naamlijsten") op vrijwel alle Gelderse DTB-boeken als database op de website geplaatst. Het is wel raadzaam op te kijken in het overzicht welke boeken wel en welke boeken niet zijn geïndexeerd.
  • Een populaire en zeer geschikte manier om de DTB-boeken toegankelijk te maken is het maken van transcripties. Door het oude, vaak moeilijk leesbare schrift om te zetten in moderne letters kan iedereen de boeken lezen. Eerst werden deze transcripties in getypte vorm uitgegeven. Men volgde bij de transcriptie de chronologische inschrijving. Soms werden de publicaties voorzien van een naamindex. Sinds de opkomst van internet worden de boeken ook digitaal aangeboden, waardoor de zoekmogelijkheden aanzienlijk groter zijn. De transcripties van boeken uit deze regio zijn over het algemeen van een goede kwaliteit.
  • Het RAZ biedt via de inventarissen van de archieven scans aan van vrijwel alle DTB-boeken die zij beheert. Omdat de boeken chronologisch zijn ingericht, kan met enig bladerwerk een natuurgetrouwe afbeelding van het origineel worden bekeken en geprint.
  • Particulieren plaatsen scans en indexen op internet. De ontwikkelingen hierin gaan erg snel. De kwaliteit is erg wisselend.
  • Tenslotte geldt nog voor enkele boeken dat zij ontsloten zijn middels niet-gedigitaliseerde indexkaartjes (bijvoorbeeld de huwelijksinschrijvingen van Zutphen, 17e eeuw) of dat ze in het geheel nog niet zijn ontsloten.

8. Valkuilen bij het onderzoek

  • Voor 1811 is een eenduidige spelling van de naam vaak niet aan de orde. In één boek kunnen dezelfde personen met een andere spelling zijn genoteerd. Zoek vooral op alle naamsvarianten.
  • Patroniemen zijn persoonsnamen afgeleid van de naam van de vader. Bijvoorbeeld: Jacobus is de zoon van Hendricus Martens. Hij wordt niet vermeld als Jacobus Martens maar als Jacobus Hendricuszn.
  • In de Achterhoek namen bewoners van boerderijen vaak de naam aan van de boerderij.
  • Katholieken in de regio Zutphen kerkten in de staties die op verschillende plaatsen in regio werden gesticht, bijvoorbeeld in Baak, Eerbeek-De Horst en Vorden.
  • De eerste DTB-boeken zijn soms nogal primitief en verwarrend ingericht. Zo komt het voor dat in één boek de inschrijvingen van dopen, huwelijken en lidmaten zijn geschreven, soms zelfs door elkaar.
  • Een datum in een doopboek moet niet worden verward met de datum van geboorte; idem een datum in een grafregister met een overlijdensdatum en een datum van afkondiging met de huwelijksvoltrekking zelf.
  • Ook andere bronnen bieden mogelijk informatie over uw voorouders. Bekijk de actuele inhoudsopgave van de collectie Voorouders voor een overzicht van de geïndexeerde bronnen.

9. Internet

De DTB-boeken worden met de komst van internet op verschillende sites digitaal aangeboden. Regelmatig worden die gegevens aangevuld. Het RAZ is niet betrokken bij en verantwoordelijk voor de gegevens die op deze wijze worden aangeboden. Voor de regio Zutphen zijn de volgende sites extra van belang:

10. Literatuur en websites

  • H.L. Driessen, De retroacta van den burgerlijken stand in Gelderland (Utrecht 1933).
  • Pieter van Wissing (eindred.), Geldersen gezocht. Gids voor stamboomonderzoek in Gelderland (Arnhem, Den Haag 1996).
  • R. de la Haye, Latijnse woorden, etc. (Maastricht 1990).
  • Website Centraal Bureau voor Genealogie.

Contactgegevens

Spiegelstraat 13-17
7201 KA Zutphen
telefoon: 14 0575 (kengetal niet nodig)
e-mail: regionaalarchief@zutphen.nl

 

 

Openingstijden

Dinsdag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur.

Let op: Op 25 (Hemelvaartsdag) en 26 mei is de studiezaal gesloten. Bekijk sluitingsdagen.

Werkgebied

kaartje